Ana Sayfa Sayılar Yayın İlkeleri Sipariş Formu Linkler İletişim English
Detaylı Arama  
anakkale Seramikleri Koleksiyonu
Akmed etkinlikleri ve duyuruları hakkında bilgi almak isterseniz listemize üye olunuz.
E-Mail:
İsim:
Soyisim:
 
 
 
 

Ö Z E T

Perge Kentinin Kurucuları ve Plancia Magna
Sencer ŞAHİN*

Makalede, Perge'de Hellenistik kulelerle Hadrian Kapısı arasındaki oval avluda kazılar sırasında ele geçen dokuz adet kurucu "Ktistai" heykeline ait kaidelere ve üzerlerindeki yazıtlara dayanılarak, bunların ne zaman, hangi vesileyle, kim tarafından, ne sebeple yapıldıkları araştırılmakta, eserlerin nitelik ve nicelikleri üzerine incelemelerde bulunulmaktadır.

Kurucu heykellerinin Hadrian'ın İ.S. 124/5 yıllarındaki Panhelleneia programı çerçevesinde, Perge'nin ünlü kadını Planda Magna tarafından yapıldıkları tespit edildikten sonra, bunların tamamının - yedisi mitolojik, diğer yedisi çağdaş Ktistai olmak üzere - 14 adet oldukları belirtilmektedir. Pausanias'ın Atina'da gördüğü Ktistai heykelleri için "maden, bronz, bakır" ifadesini kullanmış olması ve Perge'deki kaideler üzerinde yapılan gözlemler, günümüze hiçbiri kalmamış olan bu heykellerin bronzdan yapıldıklarını göstermektedir.

Perge'nin her yıl Atina'da yapılması planlanan Panhelleneia bayramlarına atılabilmesi için, kentin kumlusunun Yunan asilli kahramanlara dayandığını kanıtlaması gerekmekteydi. Bu amaçla mitolojiye başvurulmuş, birçok Troia kahramanı hakkındaki efsanelerden yararlanılmıştır. Ancak, tarihi açıdan bakıldığında, kentin varlığına Troia savaşlarından çok daha önceleri, Hitit metinlerinde, tanık olunmaktadır. Kurucu heykellerinin neden bu kadar çok olduğu ve neden yedi adet oldukları hususunda ise, Plancia Magna'nın aile yapısı ilginç ipuçları vermektedir. Bu aile içinde gerçekten de "Kurucu" (Ktistes) niteliğine sahip yedi kişinin isimlen bilinmektedir. Bunlar 1. M. Plancius Rutilius Varuş (Plancia Magna'nın babası), 2. Plancia Magna'nın kendisi, 3. C. Plancius Varus (Plancia Magna'nın kardeşi), 4. C. Iulius Comutus Tertullus (P. Magna'nın kocası). 5. C. lulius Plancius Varus Cornutus (P. Magna'nın oğlu). 6. C. Rutilius Plancius Varus (C. Plancius Varus'un oğlu), 7. (Plancius) Varus (C. Plancius Varus'un diğer oğlu).

Görünüş o ki, Plancia Magna Yunan asıllı mitolojik kurucuların karşısına İtalik-Yunan asıllı çağdaş tarihi kurucuları koymak istemiştir Bunlar arasında babası M. Plancius Vanis çağdaş kurucular arasında, Labos ise mitolojik kurucular arasında merkezi bir konuma ve öneme sahip görünmektedirler.


*Prof. Dr. Sencer Şahin, Akdeniz Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Bölümü Başkanı - Antalya.

Özet Listesi