Ana Sayfa Sayılar Yayın İlkeleri Sipariş Formu Linkler İletişim English
Detaylı Arama  
Kaleii Mzesi
Akmed etkinlikleri ve duyuruları hakkında bilgi almak isterseniz listemize üye olunuz.
E-Mail:
İsim:
Soyisim:
 
 
 
 

Ö Z E T

Ordo Senatoriusa Mensup Lykialıların Prosopografyası
Filiz DÖNMEZ-ÖZTÜRK
 Lykia Bölgesi’nin coğrafi bakımdan dışa kapalılığı ve Asia ya da Cilicia gibi diğer Küçükasya eyaletleriyle karşılaştırıldığında oldukça geç bir tarihte eyaletleştirilerek Roma idari sistemi içerisine dâhil edilmiş olması, Lykialılar’ın doğrudan imparatorluk idaresinde görev almaya başlamalarının da gecikmesine neden olmuş görünmektedir. İlk senatörünü M.S. I. yy.’ın ikinci yarısında çıkarmış görünen Lykia’dan, M.S. II. ve III. yy.’lardan başka senatörler bilinse de bunların sayısı Küçükasya’nın diğer bölgeleriyle karşılaştırıldığında genellikle sınırlı kalmıştır. Çalışmada prosopografyaları verilen, kesin olarak Lykia kökenli olduklarını tespit edebildiğimiz senatörler dışında, isimleri tam olarak belgelenmemiş olmakla birlikte, akrabalık ilişkileri dolayısıyla belgelere yansımış bir kısım Lykialı Ordo senatorius mensubu daha bulunmaktadır (bk. n. 1). Ayrıca Lykia yazıtlarından belgelenen ve tam isimleri bilinen başka senatörler olsa da (bk. n. 2), bunların kökeni konusunda bir kesinlik olmadığından çalışmanın kapsamına dahil edilmemişlerdir.

Sayıları az da olsa, içlerinde Ordo senatorius’un zirve memuriyeti olan Africa Eyaleti proconsul’lüğüne kadar tırmanmış olanların da bulunduğu Lykialı senatörlerden üçü consul suffectus’luğa yükselmiştir. Ksanthoslu Tib. Claudius Agrippinus (P02), M.S. II. yy.’da konsüllüğe erişen iki Lykialı’dan ilkidir. Lykia, bir diğer consul suffectus’unu (P10) M.S. II. yy. sonu - III. yy. başlarında çıkarmış görünmektedir. Aynı zamanda Lykia’nın ilk ve tek Africa Eyaleti valisi olan Telemakhos, bölgeden bilinen, Senatus kariyerinin zirvesine ulaşmış tek örnektir. Ancak M.S. II. yy.’da sadece Afrika’daki Cirta kentinden bile bir dizi konsülün biliniyor olması toplam iki konsülün belgelendiği Lykia’nın Roma yönetimindeki sınırlı payını göstermesi bakımından dikkat çekicidir. Ksanthoslu Tib. Claudius Telemakhos (P11), M.S II. yy. sonu - III. yy. başlarında yaşamış olması gereken bir diğer Lykialı consul’dur.

M.S. I. yy.’dan yalnızca bir senatörün bilindiği Lykia’dan, II. yy.’da Lykia kökenleri kesin olan 4-5 senatör belgelenmektedir. Lykia en çok senatörü ise, M.S III. yy.’da Roma’ya göndermiştir. M.S. II. yy.’da Patara en fazla senatör çıkaran Lykia kenti iken II. yy.’dan hiç senatörün bilinmediği Ksanthos senatör sayısı bakımında M.S. III. yy.’da Patara ile yarışmaktadır. Lykia’nın senatör çıkaran bir diğer kenti ise Lydai’dır.

Lykialı senatörlerin cursus honorum’ları bir kaçı dışında ne yazık ki çok sınırlı olarak bilinmektedir. Ordo senatorius’a mensup oldukları çoğunlukla yazıtlarda geçen akrabalık ilişkileri dolayısıyla öğrenilen Lykialı senatörler içerisinde de senatus kariyerinde önemli görevler üstlenmiş olan senatörlerin bulunuyor olması ihtimal dahilindedir. Ancak eldeki belgeler bu gün itibariyle ancak sınırlı sayıda Lykialı senatörün varlığından ve onların cursus honorum’larından haberdar olmamıza olanak vermektedir.

Yrd. Doç. Dr. Filiz Dönmez-Öztürk,
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi,
Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü, İstanbul
E-posta: fdonmez@msgsu.edu.tr

Özet Listesi