Ana Sayfa Sayılar Yayın İlkeleri Sipariş Formu Linkler İletişim English
Detaylı Arama  
anakkale Seramikleri Koleksiyonu
Akmed etkinlikleri ve duyuruları hakkında bilgi almak isterseniz listemize üye olunuz.
E-Mail:
İsim:
Soyisim:
 
 
 
 

Ö Z E T

Principatus Döneminde Kilikia Garnizonu
Julian BENNETT
Roma İmparatorluğu Kilikia Eyaleti’nin kendi garnizonunun varlığı konusunda uzun süredir şüpheler bulunmasına karşın, kanıtlara ilk kez 2004 yılında ulaşıldı. O yıl yayımlanan bu epigrafik metinden cohors IIII Gallorum equitata’nın İ.S. 121 yılında eyalette hizmet verdiği ve eyaletin o güne kadar tanımadığımız Calpurnius Cestianus adlı bir valinin yönetimine girdiği anlaşıldı. Söz konusu belge, Roma Dönemi’nin Anadolu’sunu çalışan bilim adamlarınca pek bilinmediğinden, bu makale konuya açıklık kazandırmak amacıyla kaleme alınmıştır.

Çalışmamızda, Kilikia Eyaleti’nin İmparatorluk döneminin erken ve orta evrelerinde sahip olduğu garnizon yapısı; Roma İmparatorluğu’nun taşra idari sistemi dâhilinde, Kilikia Eyaleti’nin statüsü ve Roma ordusunun Kilikia gibi bir eyalete hizmet veren garnizon türü olan auxilia birimleri irdelenmiştir.

Ardından, cohors IIII Gallorum equitata’nın Kilikia Eyaleti’ndeki varlığına işaret eden kanıtlar incelenerek, bu birimin tarihçesi ve Kilikia’ya geliş ve ayrılış tarihleriyle ilgili bilgiler gözden geçirilmiş; Kilikia’da varlığı saptanan diğer tek garnizon olan cohors IV Hispanorum (?equitata) da yine eyalete geliş ve ayrılış tarihleriyle birlikte değerlendirilmiş; Kilikia Eyaleti garnizonunun muhtemel rol ve işlevi sorgulanmıştır. Elimizde mevcut bilgilere göre, erken ve orta Roma İmparatorluk döneminde eyalette asayiş ve düzenle ilgili birincil sorumluluk, yerel olarak seçilen sivil memurların üzerindeydi ve daha ciddi durumlarda kullanılmak üzere ise valinin emrine tek bir auxilium birimi veriliyordu. Henüz başlangıcı bilinmeyen bir tarihten itibaren Kilikia’ya yerleşen cohors VI Hispanorum, Traianus’un Parth Savaşı’na kadar eyalette kalmış ve muhtemelen bu tarihte yerini cohors IIII Gallorum’a bırakmış, ki bu birim de İ.S. 132-135 yıllarındaki İkinci Yahudi Ayaklanması’na kadar bölgedeki varlığını sürdürmüş olabilir. Cohors VI Hispanorum olasılıkla yeni Kilikia Eyaleti’nin ilk garnizonu idi ve cohors IIII Gallorum eyaletten ayrıldıktan sonra yerine bir başka birimin gelmiş olması muhtemeldir. Fakat burada dikkat çeken konu, Roma Cumhuriyet Dönemi’nde ve de sonra İ.S. 3. yy.’da namlı korsanların ve haydutların yuvası haline gelmiş bir eyalette, kuruluşundan itibaren en azından 2. yy.’ın başlarına kadar giden bir dönemde, topu topu 480 ila 600 adamdan müteşekkil tek bir auxilium biriminden oluşan şaşırtıcı derecede küçük bir garnizon bırakılmış olmasıdır.

Makalenin sonunda, Anadolu’nun çoğu için geçerli olduğu üzere, Kilikia’daki auxilia birimlerinin fiziksel olarak nerede konuşlandığına dair hiçbir net bilgi mevcut olmamasına dikkat çekilmiş; askerlerin, kentsel ve kırsal alanlarda halk arasında konaklatıldıkları ya da çoğunluğu Dura Europos örneğindeki gibi bir kentsel alanda veya Gordion örneğindeki gibi sabit askeri yerleşimde konuşlandırılmış olabilecekleri olasılığı üzerinde durulmuştur.

Dr. J. Bennett,
Bilkent Üniversitesi, İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü,
06800 Bilkent, Ankara
E-mail bennett@bilkent.edu.tr

Özet Listesi