Ana Sayfa Sayılar Yayın İlkeleri Sipariş Formu Linkler İletişim English
Detaylı Arama  
Akmed Anmed Web Sitesini Ziyaret Etmek ?in T?klay?n?z.
Akmed etkinlikleri ve duyuruları hakkında bilgi almak isterseniz listemize üye olunuz.
E-Mail:
İsim:
Soyisim:
 
 
 
 

Ö Z E T

Perge’den İki İtalyan Sigillata Fragmanı
Senem ÖZDEN-GERÇEKER
Bu çalışmada Roma İmparatorluğu’nun doğusunda az rastlanan İtalyan sigillatasının Perge- Batı Nekropolis’te bulunan iki örneği tanıtılmaktadır. Hellenistik ve Roma Dönemi mezar yapılarının ortaya çıkarıldığı Batı Nekropolis’in 159 no’lu parsele denk düşen kesiminde ele geçen söz konusu iki İtalyan sigillatasından ilki bir ağız, diğeri ise bir dip parçasıdır. Her iki parça da az mika ve kireç katkılı açık kırmızı hamurlu (Munsell 2.5YR5/8) ve parlak kırmızı astarlıdır (Munsell 10R4/8). Ağız parçası bir içki kabı formu olan modiolusa aittir. Dışa çekik ağızlı, dışa doğru üçgen biçiminde kalınlaştırılmış dudaklı ve içbükey gövdelidir. Ağız ve gövdenin dış yüzeyine rulet bezeme işlenmiştir. Perge’de bulunan modiolus parçasının en yakın örneklerine Arretium ve Korinth’te rastlanmıştır. Bu analojilerden yola çıkarak Perge’de bulunan modiolusun geç Augustus-erken Tiberius dönemine ait olduğu düşünülmektedir. İkinci buluntu olan dip parçası ise çok az bir profil kesiti sunabilmektedir. Korunagelen alt gövdesi dışa doğru açılmaktadır. Gövde üzeri üzüm salkımı şeklinde kabartmalarla süslenmiştir. Ancak, profilinin çok az korunagelmesi nedeni ile dip parçasının ne tür bir kaba ait olduğu kesinlik kazanamamıştır, fakat alçak kaide dipli bir içki kabı olduğu anlaşılabilmektedir. Buluntu, İtalyan sigillatalarının Küçük Asya’da en fazla görüldüğü Augustus-Tiberius dönemlerine tarihlendirilebilir. Perge’de bulunan ağız ve dip parçası hamur yapıları, astar renkleri ve işçilikleri açısından benzer özellikler taşıdıkları için İtalya’da aynı atölyede (belki Arretium) üretilmiş olabilirler.

İtalyan sigillatasının Roma İmparatorluğu’nun doğusuna ihracatı özellikle Augustus- Tiberius Dönemleri’nde artış göstermektedir. Buna karşın İtalyan sigillatası Doğu Akdeniz’de hiçbir zaman yerel üretilen sigillataların yerini alamamıştır. Küçük Asia’da en fazla kullanım gören sigillatalar arasında İ.Ö. 2. yy. ortasında üretimi başlayan ESA ve ESC, İ.Ö. 1. yy. sonunda ardarda açılan ESB ve ESD gibi atölyeler olmuştur. Bu nedenle, kendi yerel sigillatalarını üretmekte olan Küçük Asya ve diğer Doğu Akdeniz bölgeleri yoğun olarak İtalyan sigillatası ithal etme ihtiyacı duymamış olmalıdır. Bununla beraber, İtalyan sigillatasının bazı doğu sigillataları üzerinde yadsınamaz bir etkisi olduğu da görülmektedir.

Perge, şimdiye kadar İtalyan sigillatası buluntuları yayınlardan takip edilebilen tek Pamphylia kentidir. Perge’de az sayıda İtalyan sigillatalarının bulunduğu alanlar Konut Alanı, Güney Hamamı ve makalemizin konusu olan Batı Nekropolis’tir. İtalyan sigillatalarının az sayıda ele geçmesi Perge ile İtalya arasında keramik alışverişinin sınırlı olduğunu göstermektedir. Diğer yandan, Batı Nekropolis’te İtalyan sigillatalarının ele geçtiği kontekstteki diğer sofra kapları arasında başta SRSW ve daha sonra ESD üretimleri gelmektedir. Bu durum, Perge’nin sofra kabı ihracatının büyük bölümünü daha çok yakın çevresindeki üretim merkezlerinden karşıladığını göstermektedir. Kentin ihracat ve ithalat ilişkilerinde kentin doğusundan akarak Akdeniz’e dökülen Kestros Nehri’nin önemli bir kolaylık sağladığı düşünülmektedir.

Senem Özden-Gerçeker,
Vehbi Koç Foundation-Sadberk Hanım Museum,
Büyükdere Piyasa Cad. No: 27-29 Sarıyer/İstanbul
E-mail: senem.ozden@gmail.com

Özet Listesi