Ana Sayfa Sayılar Yayın İlkeleri Sipariş Formu Linkler İletişim English
Detaylı Arama  
Akmed Anmed Web Sitesini Ziyaret Etmek ?in T?klay?n?z.
Akmed etkinlikleri ve duyuruları hakkında bilgi almak isterseniz listemize üye olunuz.
E-Mail:
İsim:
Soyisim:
 
 
 
 

Ö Z E T

Selçukluları Beklerken: 1199’un Küçük Asya’sında Alanya Surlarından Bir Yazıt
Georges KIOURTZIAN
Burada ilk kez yayınlanan yazıt Bizans Dönemi’nde Kalonoros adıyla bilinen Alanya’da ele geçmiştir. 2007 yılında Bedesten’in kuzeyindeki Hisariçi mahallesinde gerçekleştirilen rutin çalışmalar sırasında tesadüfen bulunmuştur. Yazıtın üzerine kazındığı kireçtaşı lento, bir sarnıcın duvarında devşirme malzeme olarak kullanılmıştır. Yazıt bugün Alanya Arkeoloji Müzesi’nde muhafaza edilmektedir.

Eksik durumdaki söz konusu lento iki parçadan oluşur (toplam uzunluk 115 cm; yükseklik 18 cm; kalınlık 12,5 cm).

Metin şöyledir:
[---]ἐπηδρομὰς τῶν βαρβάρων φυλάττειν κὲ καττωχυρῖν πό–
[λιν---τ]ῶν ὑπεναντίων, τοῦτο σπεύσας πεποίηκεν πολλοῦ γὰρ πόθου
[---]καλουμένου, οὗ ἡ κλήρα τοῖς κληρ(ονόμοις) πάλ(ιν) εἰς κληρουχ(ίαν), ἔτους ͵ςψηʹ,
μη(νὶ) Δεκ(εμβρίῳ)

[…] barbarların akınlarına karşı, ke[nti] her yandan surlarla çevirmek ve korumak için
[…] düşmanların... onu ivedilikle ve çok şevkle gerçekleştirdi
[…] adlı […], ki onun mirası varislerine, hak olarak, yeniden intikal eder; 6078 yılı (=M. 1199),
Aralık ayı


Araştırmacı yazıtın ait olduğu M. 1199 yılı civarında Anadolu’daki siyasi güçleri ve Kalonoros’un adlarını sunarak tarihsel çerçeveyi çizmektedir. Buna göre: dâhil olduğu Pamphylia (Provincia Pamphilia) ile Kilikya arasındaki sınırda yer alan Bizans kenti Kalonoros’un eski adı Coracesium, ya da Κορακήσιον’dur. Kent Batılılar tarafından Candelore ismiyle bilinir. Fatihinin şerefine bir kez daha isim değiştirerek Ala’iyya (bugünkü Alanya adının türediği) adını almıştır. Kalonoros’un içinde bulunduğu daha geniş coğrafyaya ilişkin 12. yy.’ın en sonlarında var olan kuvvetler ise üç tanedir: Bizans İmparatorluğu, Anadolu Selçukluları ve Kilikya’daki Ermeni Krallığı.

Yazıtın teknik incelemesinden sonra ise araştırmacı, Ermeni Kundestabl Sempad’ın Vakayinamesinin günümüze ulaşan iki elyazmasına dayanarak Kalonoros’un en azından 1198 yılından itibaren Ermeni derebeyi Kyr Vart’ın elinde olduğunu ve o dönemde, makalenin konusunu oluşturan yazıttan anlaşıldığı üzere Selçuklulara karşı kentin surlarında tahkimat yapıldığını öne sürmektedir. Ayrıca 1221 yılında I. Alaeddin Keykubad’ın kenti fethinden sonra Kyr Vart’ın kızı ile evlendiği bilinmektedir. Mahperi adını alan Ermeni prensesin oğlu, 1237 yılında babasının yerine geçen II. Gıyaseddin Keyhüsrev’dir.

Prof. Dr. Georges Kiourtzian,
Collège de France, Bibliothèque byzantine 52,
rue du Cardinal Lemoine F-75005 Paris.

Özet Listesi