Ana Sayfa Sayılar Yayın İlkeleri Sipariş Formu Linkler İletişim English
Detaylı Arama  
Kaleii Mzesi
Akmed etkinlikleri ve duyuruları hakkında bilgi almak isterseniz listemize üye olunuz.
E-Mail:
İsim:
Soyisim:
 
 
 
 

Ö Z E T

Termessos N1 Yapısı
Mustafa BÜYÜKKOLANCI*

Termessos kent merkezinde, Attalos Stoası'nın güneyinde yer alır Ön cephesi agoraya dönük olan yapı korinth düzeninde ve prostyles planlıdır. Pronaos kısmı tamamen yıkılmıştır, cella duvarları ise 3-4 m. kadar ayaktadır. Pronaosun önünde altı, yanlarında iki sütun vardır . Granit benzeri taştan yapılmış olan yivsiz sütunlar sekiz köşeli alçak postamentler üzerine oturmaktadır. Postamentler ile attik-ion düzenli sütun kaideleri aynı blok üzerine işlenmiştir. Söveleri in situ olarak kalabilen cella kapısı 2.90 m. genişlikte ve 5.44 m. yüksekliktedir. Çok süslü olan kapı lentosu ve pronaosa ait tüm saçaklık parçaları eksiksiz olarak pronaos içinde ve önünde durmaktadır. Kapının iki yanındaki kemerli nişler bölge tapınakları içinde üniktir. N1 Yapısı'nın architravı dışta iki içte ise üç fascialıdır. İç kısmı düzdür, dışı boncuk ve ion kymationu dizisiyle bezenmiştir. Architrav blokları Niemann tarafından detaylı bir şekilde incelenmiş ve ön cephede, ortada Suriye tipi kemerli bir alınlığın varlığı saptanmıştır.

Termessos N1 yapısında architrav, friz ve korniş ortada kesilerek arada bir boşluk oluşturulmuş ve alınlığın kemeri bu boşluk üzerine bağımsız olarak yerleştirilmiştir. H.Thür tarafından araştırılmış olan bu düzenlemenin Geç Hellenistik Dönem'den itibaren geliştirildiği ve en son örneklerinden birinin Side batı nekropolündeki mezar anıtında bulunduğu hatırlatılmaktadır. Yapının ilginç özelliklerinden olan cella kapısının iki yanındaki nişleri, konsol şeklinde profilli bir kaide ve iki yanda bezemeli pilasterlere sahiptir.

Ternıessos N1 yapısı ilk kez Lanckoronski ekibinden Niemann tarafından tüm detaylarıyla incelenmiştir. Daha sonraki araştırmacılar yapıyı çoğunlukla M.S. 2. yüzyılın ikinci yarısı ve 3. yüzyıla tarihlenmiş ve M. Lyttelton bu tarihi biraz geri çekmiştir. Bizim yaptığımız mimari bezeme karşılaştırmaları Hadrian veya Erken Antoninus Pius Dönemi'ne işaret etmektedir. Bu nedenle, yapıyı M.S. 140-150 yıllarına tarihlemek istiyoruz. Yapının adı, araştırmacılar tarafından çoğunlukla "Termessos Korinth Tapmağı" olarak benimsenmiştir. Ancak Agoraya dönük ön cephesi, cella arka duvarındeki apsisi ve cella kapısı iki yanındaki nişleri dolayısıyla Termessos N1 Yapısı olasılıkla andron orjinaline dayanan halk meclisi binası olabilir. Yakın çevresinde ele geçen bir yazıt; bu yapının ve N1 yapısının Halk meclisiyle ilgili olduğunu ortaya çıkarmıştır. Heberdey tarafından incelenen yazıtlı kapı lentosunda kentin phyle'lerinden birinin (Orbletos Phyle'si) adı geçmektedir. Bu nedenle araştırmacı söz konusu olan küçük yapının bir "phyle evi" olabileceği üzerinde durmaktadır. Biz de aynı fikre katılıyor ve bunun yanındaki N1 (Korinth) Tapınağı olarak adlandırılan yapının da tapınak olmadığını, iki yapıdan birinin ihtiyarlar meclisi diğerinin gençler meclisi binaları olduklarını düşünüyoruz.


*Dr. Mustafa Büyükkolancı, Efes Müzesi, Selçuk - İzmir.

Özet Listesi