Ana Sayfa Sayılar Yayın İlkeleri Sipariş Formu Linkler İletişim English
Detaylı Arama  
Kaleii Mzesi
Akmed etkinlikleri ve duyuruları hakkında bilgi almak isterseniz listemize üye olunuz.
E-Mail:
İsim:
Soyisim:
 
 
 
 

Ö Z E T

Bizans Döneminde Aydınlatma Düzeni ve Demre Aziz Nikolaos Kilisesinde Kullanılan Aydınlatma Gereçleri
Meryem ACARA*
B. Yelda OLCAY**

Bizans döneminde kiliselerin aydınlatılması, kiliselerde kullanılan aydınlatma elemanları ve bu elemanların mimari ile bağlantılı oluşturdukları düzen hakkında bilgi içeren yayınlar sınırlıdır. Konuyla ilgili veriler manastır kayıtları ve vakfiyelerde yer alır.

Kiliselerde kullanılan kandillerin işlevsel olduğu kadar sembolik anlamları da vardır. Özellikle liturjide ve gömü mekanlarındaki kullanımları bu yöndedir. Kiliselerde günlük aydınlatma ile özel günlerde yapılan aydınlatma düzeni farklılık gösterir.

Önemli hac merkezlerinden biri olan Demre Aziz Nikolaos Kilisesi kazısında ele geçen buluntular zengin çeşitlemeleriyle Bizans döneminde kullanılan aydınlatma gereçleri hakkında önemli veriler ortaya koyarlar. Mekanların günışığı ile aydınlatılmasını sağlayan pencere camlarının yanı sıra, yapay ışıklı cam ve pişmiş toprak kandiller yer almaktadır.

Cam buluntulara sayısal yönden bakıldığında yoğunluğun aydınlatma işlevi taşıyan eserlerde olduğu tespit edilebilir. Bunlar arasında farklı türde kandillerin yanı sıra; değişik tipleri tespit edilen pencere camları bulunmaktadır.

Aydınlatma gereçleri arasında pişmiş toprak kandiller form, motif ve üslup açısından zengin bir gurup oluşturur. Buluntular genelde "Anadolu tipi kandiller"'e benzerlik gösterir.

Ele alınan eserlerin kilise ve kuzey ek mekanların yapı dönemlerinin tarihine paralel oldukları görülür. Bunun yanı sıra eserlerin gerek Anadolu gerekse Akdeniz çanağında yer alan yerleşimlerde bulunan örneklerle benzerlikleri dikkati çeker. Bu paralellik önemli bir liman kenti ve hac merkezi olan Demre'nin bu bölgelerle olan ilişkilerini belgeler niteliktedir.


*Dr. Meryem Acara, Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi Bölümü - Ankara
**Dr. Yelda Olcay, Anadolu Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi Bölümü - Eskişehir

Özet Listesi