Ana Sayfa Sayılar Yayın İlkeleri Sipariş Formu Linkler İletişim English
Detaylı Arama  
anakkale Seramikleri Koleksiyonu
Akmed etkinlikleri ve duyuruları hakkında bilgi almak isterseniz listemize üye olunuz.
E-Mail:
İsim:
Soyisim:
 
 
 
 

Ö Z E T

Burdur Yakınında Melli / Kocaaliler’den İki Bronz Baş
İnci Delemen – Emine Koçak – H. Ali Ekinci
Burdur’un 73 km güneydoğusunda konumlanan ve çeşitli araştırmalara karşın antik adı belirlenemeyen Melli’deki ören yerinde defineciler tarafından kazılmış iki bronz eser 2004 yılında zoralım yoluyla Burdur Müzesi’ne kazandırılmıştır. İncelemeler sonucunda, eserlerin nekropolis alanında yüzeye yakın bir çukurdan elde edildiği öğrenilmiştir. Her iki eserin temizlik ve konservasyonu 2006 yılında E. Koçak tarafından gerçekleştirilmiştir.

İlk buluntu, ideal bir genç erkek başına ait bir parçadır. M.Ö. 5. yy. heykeltıraşlarından Polykleitos’un Doryphoros adlı başyapıtı ile ilişkilendirilebilen parçada üslup kritiği ile saptanan bazı özellikler (organlar arasındaki oranlar ve pathetik ifade), orijinal anahtar öğeler (çatal - kıskaç şeması içeren saç modeli, alın - burun hattı, keskin ve taşkın göz kapakları, düz yanaklar vb.) korunarak Geç Hellenistik Dönem’de biçimlendirilmiş bir repliğe işaret etmektedir. Polykleitos’un Doryphoros’u gibi bronzdan üretilmiş Melli buluntusunun Geç Hellenistik repliğe dayalı, Hadrianus zamanına tarihlenebilen (yeni göz fakat geleneksel kaş işçiliği, sert işçilik) bir kopya olduğu belirlenmiştir. Tarihleme kadar önem taşıyan bir konu, boyundaki yamalı birleştirme yardımıyla Melli buluntusunun Napoli örneği gibi bir hermeye ya da bir büste değil, bir heykele ait olduğunun anlaşılabilmesidir.

İkinci buluntu, ileri gelen bir aileye mensup olan fakat kimliği belirlenemeyen, olgun yaşta bir kadının portre başıdır. Bir heykele veya büste iliştirildiği anlaşılan baş fizyonomi ve saç modelinin (Lucilla ve Crispina portreleri ile çağdaşları) yanı sıra stilistik ve teknik özellikleri (malzeme, göz ve kaş işçiliği, yamalama tekniği vb.) açısından irdelenerek, Orta Antoninuslar zamanına, M.S. 170-190 dolaylarına tarihlenmiştir.

Ayrıntılı inceleme Melli’de açığa çıkarılmış iki eser arasında ortak noktaların minimal düzeyde kaldığını gösterir. Aralarında yaklaşık 50 yıl bulunan iki bronz, teknik özellikleri açısından, Melli’ye görece yakın Boubon da dahil olmak üzere herhangi bir merkez veya işlik ile bağdaştırılamamaktadır. Yine de buluntu durumu ile ilgili bazı noktaların vurgulanması gerekir. Bunlardan biri, M.S. 2. yy.’dan sonraki bir dönemde herhangi bir nedenle buluntuların Melli’deki orijinal konumlarından alınıp nekropolise gömülmeleridir. Buluntuların ait olduğu eserlerin (heykel ve büst / heykel) orijinal kontekstleri ise, bilgimiz dışında kalmaktadır; ancak, seçenekler arasında gymnasion ve konut öncelik kazanabilir. Eserlerin Melli’deki varlığı özellikle önemlidir. Çünkü bir yandan Doryphoros gibi bir eserin repliği, Klasik Dönem başyapıtları ile aşinalık yansıtırken, diğer yandan ileri gelen bir kadına ait bronz portre, kadınların toplumsal konumuna ışık tutar. Burdur Müzesi’ne kazandırılan iki bronz buluntu kontekstlerinden koparılmış olmalarına karşın, kültürel açıdan Melli’deki adı belirsiz küçük yerleşmenin M.S. 2. yy.’da Anadolu’daki belli başlı merkezlerden pek aşağı kalmadığını ortaya koymaktadır.


Özet Listesi