Ana Sayfa Sayılar Yayın İlkeleri Sipariş Formu Linkler İletişim English
Detaylı Arama  
Akmed Anmed Web Sitesini Ziyaret Etmek ?in T?klay?n?z.
Akmed etkinlikleri ve duyuruları hakkında bilgi almak isterseniz listemize üye olunuz.
E-Mail:
İsim:
Soyisim:
 
 
 
 

Ö Z E T

Aziz Konon Tasvirli Bir Menas Ampullası
Ayşe Aydın
Berlin Devlet Müzeleri, Bode Müzesi bünyesindeki Bizans Sanatı Müzesi’nde sergilenen Menas ampullası, 1894-1895 yılları arasında Mısır’dan hediye olarak müzeye kazandırılmıştır. Pişmiş topraktan eserin boyun ve kulpları kırıktır. Ampullanın iki yüzünde alçak kabartma tekniğinde birer orans figürü yer alır. Bunlardan biri iki yanında develerle tasvir edilen Aziz Menas, diğeri ise yanında amfora ile Aziz Konon’dur.

İki yüzünde de Aziz Menas’ın yer aldığı ampullalara kıyasla bir yüzünde Menas’ın, diğerinde başka bir azizin olduğu Menas ampullası azdır. Menasla birlikte tasvir edilen diğer kutsal kişiler içinde Isaurialı Azize Thekla ve Aziz Konon’da bulunmaktadır.

Doğu Roma İmparatoru Isaurialı Zeno (Tarasicodissa) Isauria’da Azize Thekla adına, İskenderiye-Mareotis’de de Aziz Menas adına hac merkezi oluşturarak kiliseler yaptırmıştır.

Isauria’daki diğer hac merkezi, üç kilise ve diğer yapı gruplarının yer aldığı Alahan Manastırı olarak bilinen kompleksdir. Buradaki yerel kültün ise Aziz Konon’a ait olduğu kabul edilir.

Aziz Konon’a ve Azize Thekla’ya ait asıl ya da ikinci derece röliğin Zeno Dönemi’nde kızı aracılığıyla Aziz Menas hac merkezine ya da yakınındaki bir yerleşime getirilmiş olabileceği kabul edilir. Laodikeia’daki bir ampulla dışında Anadolu ve İstanbul’da görülen sayılı Menas ampullası ve ampulla parçaları, inananlar tarafından satın alma yoluyla elde edilmiştir.

Menas ampullalarının genel olarak arkeolojik veriler ışığında Aziz Menas (Abu Mena) hac merkezinde, yapıların inşasına paralel olarak 5. yy. sonundan başlayarak 7. yy. ortalarına kadar fabrikasyon tarzında kalıpla üretildiği kabul edilir. Mısır’dan getirilerek Berlin Devlet Müzeleri’ne kazandırılan Aziz Kononlu ampullada bu süreçte üretilmiş olmalıdır.

İmparator Zeno döneminde Aziz Menas (Abu Mena) hac merkezine getirilen Isauria’nın en önemli yerel azizinin ikinci derece röliki nedeniyle Menas ampullalarında Aziz Menas ile birlikte Aziz Konon tasvirine de yer verilmiştir. Aziz Konon’un yanı sıra diğer kutsal kişilerin tasvirlerine de yer veren Menas ampullaları, Erken Hıristiyanlık-Bizans Dönemi’nde martir ve azizlere ait rölik kültünün bölgeler ve hac merkezleri arasındaki alış-verişini yansıtan önemli kanıtlar olarak değerlendirilmelidir.


Özet Listesi