Ana Sayfa Sayılar Yayın İlkeleri Sipariş Formu Linkler İletişim English
Detaylı Arama  
Kaleii Mzesi
Akmed etkinlikleri ve duyuruları hakkında bilgi almak isterseniz listemize üye olunuz.
E-Mail:
İsim:
Soyisim:
 
 
 
 

Ö Z E T

Pamfilya'nın Eski Halkları ve Dilleri
Recai TEKOÐLU*

Çalışmanın amacı, dilbilimsel veriler ışığında Pamfilya'nın dilleri hakkında gözlemlerde bulunmaktır. Öncelikle I. Ö. V. yüzyıldan başlayarak Pamfilya'nın dilbilimsel kaynakları tanımlanmıştır. Çalışmanın esaslarına uygun olarak bu kaynaklardan özellikle diyalekt yazıtlarından yararlanılmıştır. Pamfilya diyalekt yazıtlarının açığa çıkardığı dilbilimsel verilerin Pamfilya'nın erken dönem halkları için ne anlam ifade ettiği incelenmiştir. Değerlendirmelerimiz şu başlıklar altında ortaya çıkmaktadır.

1- Pamfilya bölgesinde ikinci bin yılda Luwice gibi Hint-Avrupa kökenli bir eski Anadolu dili konuşuluyordu. Hitit çağı coğrafya araştırmaları ve diyalekt yazıtlarındaki yerli kökenli şahıs adları bunu doğrulamaktadır.

2- 14. yüzyıldan başlamak üzere Pamfilya'ya önce Akha, sonra Dor ve nihayet 1. Bin yılda Aeol göçleri gerçekleştiği diyalekt yazıtlarının dilbilimsel çözümlemelerinden anlaşılmaktadır.

3- Yazı sisteminin incelenmesinden anlaşılacağı gibi, yazısı kendisine özgü işaretleri bünyesinde barındırmaktadır ve büyük bir olasılıkla ithal edilmiş bir yazı değildir.

4- Dilin özellikleri bütünüyle çözümlenmiş değildir ve karışık halkların dili olduğu tanımlamasına uygun düşmektedir.

5- Pek çok tarihi gelişmenin izleri dilde görülebilmektedir. Yalnızca İranistik unsurlara rastlanamamıştır ve yakın komşuları sayılabilecek Likyalıları etkilediği türden bir dilbilimsel etki Pamfilya diyalekt yazıtlarında ortaya çıkmamaktadır.

6- Çağdaşı yerli Anadolu dillerinden bazılarıyla, örneğin Likçe ile belli bir etkileşimde bulunmuş olabileceği öne sürülebilir.

Diyalekt dilinin yanı sıra, Sidece de özgün bir dil olarak Pamfilya'da konuşuluyordu. Kilikya'daki yerel dille ve Fenikece ile komşuydu. Kuzeyinde Pisidya diliyle, batısında Rodos Dorcası, Likçe ve Milyaca ile çevrilmişti. Diyalekt dilinin çözümlenmesine bu komşuların etkilerinin belli oranda araştırılmasıyla katkıda bulunma olanağı vardır.


*Yrd. Doç. Dr. Recai Tekoğlu, Akdeniz Üniversitesi, Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Bölümü-Antalya.

Özet Listesi