Ana Sayfa Sayılar Yayın İlkeleri Sipariş Formu Linkler İletişim English
Detaylı Arama  
Akmed Anmed Web Sitesini Ziyaret Etmek ?in T?klay?n?z.
Akmed etkinlikleri ve duyuruları hakkında bilgi almak isterseniz listemize üye olunuz.
E-Mail:
İsim:
Soyisim:
 
 
 
 

Ö Z E T

Demre Myra Aziz Nikolas Kilisesi Kuzey Ek Yapısının Yeni Bir Değerlendirmesi
Yıldız ÖTÜKEN*
Sema ALPASLAN**
Meryem ACARA***

Demre Aziz Nikolas Kilisesi kazısında ortaya çıkarılan kuzeydeki ek yapı güneybatı Anadolu'nun tarihi ve kültürünü aydınlatacak niteliktedir. I. Orphanotrophos'un 1028-34 arasına tarihlenen mühürlerini ve yaşamı ile ilgili kaynakları incelediğimizde yayınlarda bu kişiyle ilgili bani varsayımının sorunları ortaya çıkmaktadır; buna karşılık Demre'de bulunan bir kitabede adları belirtilen IX. Konstantin ve Zoe hiç şüphesiz bu yapının banisi olarak nitelendirilebilir. Bizans mimari gelişimi içinde 11-12.yy'lara tarihlendirilen ek yapılar Demre ile karşılaştırmalı olarak değerlendirildiğinde aynı imparatorun yaptırdığı İstanbul'da Mangana semtindeki H. Georgios Kilisesinin ek yapısı ve ayrıca Athos'daki Lavra Manastırının Katholikonunun eksonarteksi ve Gebze yakınındaki Niketas Manastırının narteksi en yakın örnekler olarak karşımıza çıkar. Kuzey ek yapının malzeme ve tekniğinde izlenen ilerici atılımlara karşılık cephe süslemesinde arkaik unsurlar egemendir.

Geç Devir Bizans sanatında üretim azalması ve devşirme kullanımına karşı, Likya bölgesinde ve Myra'da üretimin sürdüğü, toprakta bulunur ve kuzey ek yapının tarihlendirilmesinde önem taşıyan mimari ve liturjik işlevli ögelerin yardımıyla anlaşılmaktadır; buluntular motif, komposizyon ve üslup açısından 11-12. yy. özelliklerini sergiler.

11-12. yy.'lara ait sikke buluntularımızdan en erken tarihli üç örnek II. Basileios ve VIII. Konstantin dönemlerinde (976-1030/35) kullanılmıştır. Bani olarak sözü edilen IX. Konstantin ve Zoe dönemine (1042-1050) ait önemli bir sikkedir. Diğer sikkelerimiz genelinde VII. Mikael (1071-1078), en geç tarihli sikke ise II. İsaak dönemine (1185-1195) aittir.

11-13. yy. başı arasına tarihlediğimiz seramikler arasında testi, amphora, pişirme kabı gibi günlük kullanıma yönelik kaplar yoğundur. İçte sgrafitto, dışta slip tekniğiyle bezeli sırlı ve sırsız kapların çokluğu Demre'de seramik imalatının varlığını gösterir. Ayrıca ziyarete gelenlerin hediye olarak getirdiği başkent ve Yunanistan kökenli seramiklerde ithal eserler arasında dikkati çeker.


*Prof. Dr. Yıldız Ötüken, Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü, Ankara.
**Dr. Sema Alpaslan, Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü, Ankara.
***Dr. Meryem Acara, Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü, Ankara.

Özet Listesi