Ana Sayfa Sayılar Yayın İlkeleri Sipariş Formu Linkler İletişim English
Detaylı Arama  
Akmed Anmed Web Sitesini Ziyaret Etmek ?in T?klay?n?z.
Akmed etkinlikleri ve duyuruları hakkında bilgi almak isterseniz listemize üye olunuz.
E-Mail:
İsim:
Soyisim:
 
 
 
 

Ö Z E T

Side'de bir Bizans Hastahanesi mi?
Semavi EYİCE*

Halk dilinde "Eski Antalya" olarak bilinen Side Kenti, sadece Roma Döneminde önemli bir liman kenti ile sınırlı kalmamış, ayrıca Bizans Döneminde Pamphylia'daki en önemli din merkezlerinden de biri olmuştur. Bizans Dönemine ait yapı kalıntıları ile antik kilise kaynakları bu konu hakkındaki en açık belgelerdir. İlk kez Arap saldırıları ve Islamiyetin yayılmaya başlaması ile kent önemini kaybeder. Şehir 19. yy. sonu ve 20 yy. başından itibaren batılı seyyah ve bilimadamlarının araştırma merkezlerinden biri olmasına rağmen, özellikle bu yapıya ne rehber kitaplarında ne de diğer bilimsel yayınlarda değinilmiştir. Plan üzerinde ii olarak vurgulanan yapi, antik tiyatronun arkasında yer alir. Bu yapının yakınında "rüzgardan yaprakları dönmüş" akantuslarla süslü kompozit bir sutun başlığıyla 576 yılına tarihlenebilen 5 nefli ve Side'nin en büyük bazilikası konumundaki yapı ile bir Piskopos sarayı ve orjinalde üzeri bir kubbe ile örtülü olan baska bir kilise kalıntısı da yer alır.

Burada sözkonusu olan yapı iki katlı olarak dikdörtgen planda inşa edilmiştir ve duvarlarında doğal kireç harcı ile düzensiz kesme taşlar kullanılmıştır. Binanın kemerlerinde ise daha düzgün kesilmiş blok taşlar tercih edilmiştir. Yapının zemin katı planı birbirine paralel uzanan 4 mekan ibarettir. Her bir mekan ise, sutunlar ve bunların taşıdıgı kemerler tarafindan 3 bölüme ayrılmıştır. Bu alanlar kemer şeklindeki geçitler ile birbirine bağlıdır. Zemin kattaki bu mimari form üst katta da tekrarlanmıştır. Yapının batı yüzündeki kalıntılardan yola çıkarak, zemin ve üst katın merdiven veya benzer bir rampa yardımıyla birbirlerine bağlandığı tahmin edilebilir. Orjinalde bodrum katının olup olmadığı hakkında ise hiç bir ipucu yoktur.

Binanın üstünün mozaik döşemeli olması buranın aslında bir teras halinde kullanıldığını gösterir. Side'de kış yağmurlarının şiddetli sağnak halinde olduğu düşünülecek olursa, evvelce bu terasın hafif sundurma şeklinde örtüyle korunmuş olabileceğine ihtimal verilebilir.

Bu yapının inşaası Bizans döneminde gerçekleşmiştir. Fakat binanın dinsel amaçlı kullanıldığına dair hiçbir ipucu yoktur. Prokopios yerini tam olarak belirtmemekle beraber, Justinian I döneminde Pamphylia'da St. Kosmas onuruna bir hastahanenin yapıldığından bahseder. Burada detaylı bir biçimde anlatılan yapının piskoposluk (Bischof) merkezinin yakınındaki bir bölgede olmasından Prokopios'un bahsettigi ve 6 yy. tarihlenen hastahanenin olması gerektiği düşünülmektedir.


*Prof. Dr. Semavi Eyice, Yazmacı Tahir Sok. No:28/5 Bostancı - İstanbul.

Özet Listesi