Ana Sayfa Sayılar Yayın İlkeleri Sipariş Formu Linkler İletişim English
Detaylı Arama  
Akmed Anmed Web Sitesini Ziyaret Etmek ?in T?klay?n?z.
Akmed etkinlikleri ve duyuruları hakkında bilgi almak isterseniz listemize üye olunuz.
E-Mail:
İsim:
Soyisim:
 
 
 
 

Ö Z E T

Tarsus Aziz Paulus Kilisesi
Ayşe AYDIN*

Tarsus Eski Camii, Makam Camiinin kuzeydoğusundadır ve eski bir kiliseden camiye çevrilmiştir. Günümüzde yapının zemini sokak seviyesinden 1.20 metre aşağıdadır. Kuzey, batı ve güney cephelerin ortasında kaytan silmelerle vurgulanmış sivri kemerli birer kapı açıklığı yer alır. Yapı camiye dönüştürülürken batı girişi duvar örülerek kapatılmıştır.

Bazilika şemasındaki ibadet mekânı üçerli iki sıra yuvarlak paye ile üç nefe ayrılmıştır. Basit mukarnas bezemeli sütun başlıklarında İslam mimarisinin etkisi açık şekilde görülür. Orta nef dört sivri kemerli beşik tonoz, yan nefler ise benzer şekilde altı tonoz ile örtülüdür. Tonoz başlangıcında sade bir silme dolanır. Yapı iki yöne eğimli beşik çatı ile örtülüdür. Doğu cephenin ortasında yer alan apsisin iki yanında birer oda yer alır. Apsis çıkıntısının ortasında üç mazgal pencere, yan duvarlarında ise yarım daire formlu birer niş yer alır. Yan odalarda da birer mazgal pencereli yarım daire formlu apsis yer alır ve bu odalar bir kapı ile yan neflere açılır.

Yan oda kapılarının üzerinde düzgün kesme taştan birer yazıt levhası bulunur. Güney odanın kapısı üzerindeki kitabede 1308-20 yılları arasında Kilikya Ermeni Krallığı'nın hükümdarı olan Oşin'in bu kiliseyi Aziz Paulus'a atfettiği yazılıdır. Dolayısıyla kilise 14. yüzyılın ilk yarısında inşa edilmiş veya elden geçirilmiş olabilir. Bu kiliseye en yakın örnekler arasında Anavarza'daki 1111 tarihli Aziz Georgios ve Theodoros Kilisesi, bugünkü Çandır (Barberon) Kalesindeki 1251 tarihli Konstabler Sembad Kilisesi, ve 10.-13. yüzyıllara tarihlenen Frenk Kilisesi sayılabilir. Tüm bu kiliselerin ortak özellikleri şunlardır: Birinci olarak, bazilika şeması ve ana apsisin iki yanındaki odalar Kilikya'da Erken Hıristiyanlık döneminden itibaren görülür. İkincisi, kapıları çevreleyen kaytan silmeler Kafkaslar'daki Büyük Ermeni Krallığı'nın etkisini gösterir. Üçüncüsü, impost başlıklar, sütun başlıkları ve konsollar üzerindeki basit mukarnas bezeme İslam sanatı özelliğidir. Bu bezemenin Büyük Ermeni Krallığı sanatına İslam dünyasıyla gelişen ilişkiler sırasında girdiği kabul edilir. Tarsus Eski Camii (Aziz Paulus Kilisesi), yukarıda bahsedilen diğer kiliselerle birlikte Kilikya Ermeni Krallığı'nın dini mimarisi içinde önemli bir grup oluşturmaktadır.


*Yard. Doç. Dr. Ayşe Aydın, Mersin Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü, 33342 Çiftlikköy Kampüsü, Mersin.

Özet Listesi