Ana Sayfa Sayılar Yayın İlkeleri Sipariş Formu Linkler İletişim English
Detaylı Arama  
Akdeniz Medeniyetleri Ara?t?rma Enstits
Akmed etkinlikleri ve duyuruları hakkında bilgi almak isterseniz listemize üye olunuz.
E-Mail:
İsim:
Soyisim:
 
 
 
 

Ö Z E T

İ.S. 2. Yüzyılda Pamphylia Lahitleri ve Mimari Süsleme: Mermer Dış Alımı - Biçem Dış Satımı
Simon YOUNG*

Pamphylia kentleri, İ.S. 2. yüzyılda mimari süsleme alanında önemli sayılan yaratıcılık merkezleri olmuşlardı. Bu kentler, yakın çevrelerindeki, olasılıkla da Afyon bölgesindeki ocaklardan getirtilen mermeri işleyerek, lâhitler ve yapı tasarıları için üstün nitelikte süsleme öğelerini sürekli üreten işlikleri barındırmaktaydı. Roma'ya ve başka merkezlere dış satımla gönderilmelerinden de aN1aşılacağı üzere, söz konusu lâhitler taşıdıkları süslemeler bakımından oldukça değerli sayılmaktaydı. Gene aynı zamanda, İmparator Hadrian da İ.S. 2. yüzyıl Roma'sında Küçük Asya mimarisini yansıtan yapı tasarılarını başlatmış bulunuyordu.

Halen yürürlükte olan düşünce, Pamphylia'da işlenen mermerin Marmara ocaklarından getirtildiği, mermer ustalarının da genellikle orada eğitildiği yönündedir. Burada yayıN1anan çalışma ise, bu yaklaşımı sorgulayıp incelemekte; "Hadrian Baroku" akımından önce de Pamphylia'da sürekli çalışan işliklerin ve bir süsleme geleneğinin zaten var olduğunu önermektedir. Dahası, Pamphylia'lı işçilerin, Afyon bölgesinden getirtilen mermeri işleyen bir sanat geleneğinin mirasçıları olduğunu ve Marmara'dan alınan mermere eşlik eden yontu ustaları tarafından "Bergama eğitimi" denilen yöntemle yetiştirilmediklerini savlamaktadır.

Hadrian Dönemi'nde "Hadrian Baroku" diye anılan yontu alanındaki yeniden dirilişte "Bergama Okulu"na bağlı yontucuların öneminin ve Pamphylia'daki yontu biçeminin kaynağı olarak "Bergama Okulu"nun gösterilmesinin hem sağlam kanıtlardan, hem de geçerli nedeN1erden yoksun olduğu, bu çalışmanın yazarı tarafından ortaya konmaktadır.

Yazar, yalnızca Attaleia kentinin kurulması ile Pamphylia'da ortaya çıkan Hellenistik Bergama yontu geleneğinin sürekliliğinden söz etmekle yetinmeyip, İ.S. 71 yılına tarihle-nen ve ayrıntılarındaki özellikler bakımından Venüs Tapınağı ile İ.S. 121 yılındaki Roma kentinin apaçık bir öncüsü sayılabilecek olan Side N1 tapınağının üzerinde gözlemlenen yontu ayrıntılarına da değinerek, bir ya da daha çok sayıda yontu merkezinin Pamphylia Bölgesi'nde aranması için çok inandırıcı bir sav sunmakta; böylelikle "Hadrian Baroku" diye bilinen biçemi de, "Bergama Okulu"ndan çok daha büyük bir ölçekte aslında bu köklü Pamphylia biçeminin etkilemiş olduğunu ileri sürmektedir. Pamphylia'ya özgü süsleme biçemi buralı ustaların yapıtlarını Pamphylia dışında bile, özellikle İ.S. 2. yüzyıldaki Greko-hellenistik uyanış zamanında, beğenilip aranır duruma getirmişti.

Bu çalışmada varılan sonuçlar, hem geçmiş bilimsel araştırmalardan, hem de Pamphylia lâhitlerinde kullanılan mermerin olasılıkla elde edilme yerine ilişkin arkeolojik buluntulardan kaynaklanmıştır.


*Simon Young, 79 Tait St. Renown Park, South Australia.

Özet Listesi