Ana Sayfa Sayılar Yayın İlkeleri Sipariş Formu Linkler İletişim English
Detaylı Arama  
Akdeniz Medeniyetleri Ara?t?rma Enstits
Akmed etkinlikleri ve duyuruları hakkında bilgi almak isterseniz listemize üye olunuz.
E-Mail:
İsim:
Soyisim:
 
 
 
 

Ö Z E T

Side Müzesi'nden Bir Tepelik Parçası
Burhan VARKIVANÇ*

Patara Tepecik Nekropolü'nde ele geçen minyatür bir tepelik, yazar tarafından Adalya 2, 1997 sayısında ayrıntılıca yayınlanmış, kaynakça ışığında ünik bir eser olarak değerlendirilmiştir. Bunun yaklaşık bir yıl sonrası, Akdeniz üniversitesi Likya Uygarlıkları Araştırma Merkezi uzmanı Ş. Aktaş, Side Müzesi taş eser deposunda benzer bir tepelik parçasının varlığını belirtmesi sonucu bu önemli eserin de tanıtılması gereği doğmuştur.

Orijinal durumu olasılıkla Patara Tepeliği ile benzer boyutlara sahip olan eser parçası 0,41 m. yüksekliğe sahip olup yerel kireçtaşından yapılmıştır. Alt bölümü kırık, pul yapraklar ile bezeli konik gövde profilli bir silme üzerinde 0,165 m. yüksekliğinde bir korinth başlığı taşımaktadır.

üst bölümü kısmen tahrip olan başlığın üzerinde, merkezi bir dübel deliği ile çam kozalağı yada nar formunda bir nesne ile taçlandırıldığına ilişkin 0,22 m. çapında dairesel iz bulunmaktadır. Normal bir korinth başlığını oluşturan bitkisel öğeler, kalathosu oldukça sıkı bir dizinde ve tamamen kaplamaktadırlar. Orta yaprakları birbirine dokunan akanthuslar keskin oyuklar ile oldukça şematik ve yüzeysel şekillendirilmişler, helikes ve volütlerin çıktığı kaulis düğümü ve çanak yapraklar organik yapıdan uzaklaşmışlardır. Akanthus yaprakları ve abaküs arasında sıkışan volüt ve helikesler damarsız, basit bir kıvrılma ve yataya yakın bir akış içinde verilmişlerdir. Düzensiz akışları ile başlık altındaki profilli silmeler de bu özensizliği yansıtırlar. Konik gövdeyi kaplayan pul yapraklar geleneksel biçimde birbirleri üzerine oturan sıralar ve aşağıya doğru büyüyen dizinde işlenmişler. Damarları doğal yapının aksine yivler ile yüzeysel vurgulanması ve bu yivlerin özensiz akışı, eser genelindeki anorganik-bezeksel yapının bir yansımasıdır. Eser, bu bezeme stili ile geç Antoninler-Severuslar dönemi özelliklerini taşımaktadır.

Tepelik, Patara örneği gibi zengin bezemeli bir altar-ostothek gövdesini taçlandırmış olmalıdır. Anıtsal mimari ve sikkeler üzerindeki betimlemeler ile yuvarlak yapıların varlığının bilindiği Side'de ele geçen yuvarlak ostotheklerden ikisinin sütun ve pilaster betili olması bu tür kapakların en azından Side'de daha fazla sayıda beklenmesi gerektiğini ortaya koymaktadırlar. Malzeme, boyutlar ve bezeme stilleri göz önüne alındığında eserin bu ostothekler ile ilişkilendirilemeyeceği kuşkusuzdur.


*Doç. Dr. Burhan Varkıvanç, Akdeniz üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü, Kampüs 07040 Antalya.

Özet Listesi