Ana Sayfa Sayılar Yayın İlkeleri Sipariş Formu Linkler İletişim English
Detaylı Arama  
Akdeniz Medeniyetleri Ara?t?rma Enstits
Akmed etkinlikleri ve duyuruları hakkında bilgi almak isterseniz listemize üye olunuz.
E-Mail:
İsim:
Soyisim:
 
 
 
 

Ö Z E T

Anamur Müzesi'ndeki Bazı Obol ve Hemioboller
Sencan Özbilge ALTINOLUK*

Bu çalışmada Anamur Müzesi'nde yer alan ve yayımlanmamış bazı küçük birimde gümüş sikkeler tanıtılacaktır. Söz konusu sikkeler, biri hariç, esas olarak Kilikya Bölgesi kentlerine aittir. Bu kentler: Kelenderis (6), Nagidos (4), Tarsos (1) ve Kıbrıs'taki Paphos (1). Kilikya Bölgesi'nde sikke darbı İ.Ö. 5. yy.'ın ikinci yarısında başlamış olup en erken sikke darbeden kentler arasında, batıdan doğuya doğru, Nagidos, Kelenderis, Soloi, Tarsos, Mallos ve Issos bulunmaktadır. Pers İmparatorluğu'nun egemenliği altında oldukları dönemde sikke darbına başlayan bu kentlerin sikkeleri, doğal olarak, gerek ikonografik gerekse üzerlerinde yer alan yazılar açısından Pers etkisi taşımaktadır. İ.Ö. 4. yy. ise Pers etkisinin en güçlü olduğu dönemdir. Bunu, bölgede faaliyet gösteren Pers satrapları adına Kilikya kentlerinde basılmış sikkeler de doğrulamaktadır.

Katalogda yer alan Kelenderis (bugün Aydıncık) sikkelerinin (no. 1-6) ön yüzlerinde Pegasos protomu, arka yüzlerinde ise çömelmiş keçi protomu yer almakta olup kentin adını işaret eden yazı KE veya KEA şeklindedir. Kelenderis, sözcük anlamı olarak keçi ile ilişkilidir. Bazı keçi türleri kelades olarak adlandırıldığından ve de Kelenderis'in bazı emisyonları üzerinde keçi betiminin bulunmasından yola çıkılarak, burada "konuşan bir tipin" varlığının söz konusu olduğu düşünülmektedir. Katalogdaki birimler, obol ve hemiobol olup Pers standardında basılmışlardır.

Kelenderis'in doğusunda yer alan Nagidos'un (bugün Bozyazı) en erken sikkeleri İ.Ö. 5. yy.'m son çeyreğine tarihlenmektedir. Kentin gümüş staterlerinin ön yüzünde tahtta oturan Aphrodite, arka yüzünde ise ayakta Dionysos betimlenmiştir. İ.Ö. 4. yy.'ın ilk çeyreğine tarihlendirilen sikkelerde ise ön yüzde Dionysos, arka yüzde Aphrodite başları görülür. Küçük gümüş birimlerde ön yüzde Aphrodite, arka yüzde Dionysos başı bulunmaktadır. Katalogda yer alan sikkeler (no. 7-10) İ.Ö. 5. yy.'ın sonlan ile İ.Ö. 4. yy.'ın ilk çeyreği arasına tarihlenmekte olup obollerden oluşmaktadır. Yazı ise bazı emisyonlarda yalnızca N iken, bazı emisyonlarda ise NAFI şeklindedir.

Tarsos'un en erken sikkeleri İ.Ö. 5. yy.'ın üçüncü çeyreğine tarihlendirilmektedir. Kentin aynı zamanda bir Pers satraplık merkezi olması itibariyle stater ve daha küçük birimlerde basılmış sikkelerinde yazı Aramice'dir. Katalogda tek sikke ile temsil edilen (no. 11) Tarsos'un gümüş sikkesinde ön yüzde bölgenin yerel tanrısı Baaltars'ı, arka yüzde ise bir kurt protomunu görmekteyiz. Bu sikkeler kataloglarda genellikle "incerti" (belirsiz) olarak tanımlanmıştır. Katalogda yer alan son sikke (no. 12) Kıbrıs'taki Paphos'a ait bir oboldür. Bu sikke, bölgede Persler adına satraplık yapan Stasandros dönemine tarihlendirilmektedir.


*Arş. Gör. Sencan Özbilge Altınoluk, İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü, Beyazıt - İstanbul.

Özet Listesi