Ana Sayfa Sayılar Yayın İlkeleri Sipariş Formu Linkler İletişim English
Detaylı Arama  
Kaleii Mzesi
Akmed etkinlikleri ve duyuruları hakkında bilgi almak isterseniz listemize üye olunuz.
E-Mail:
İsim:
Soyisim:
 
 
 
 

Ö Z E T

Kağılcık Köyü (Pisidya) Araştırmaları -Bir Kutsal Alan ve Yazıtlar-
Mehmet ÖZSAİT*
Guy LABARRE**
Nesrin ÖZSAİT***

2004 yılı Ağustos ayında. M. Özsait başkanlığında N. Özsait, G. Labarre, Ö. Koçak, Ö. Özdemir. P. Ercan, H. Oy, İ. Baytak. S. Kaymakçı ve Bakanlık Temsilcisi H. Çalışkandan oluşan bir ekiple Burdur Merkez İlçe, Karamanlı, Tefenni, Yeşilova, Gölhisar, Çavdır ve Kemer ilçeleri, kasaba ve köylerinde arkeolojik yüzey araştırması yapılmıştır. Burada, Karamanlı İlçesi'nin 7 km. kuzeydoğusundaki Kağılcık Köyirnde yapılan araştırmalar konu edilmiştir. Köy, 1829 m. yüksekliğindeki Güver Tepe'de doruk noktasına ulaşan Kağılcık Dağının aşağı etekleri üzerinde kurulmuştur ve Burdur-Karamanlı-Tefenni asfalt yolunun kuzeyinde yer almaktadır. Köy, zamanla da. 600 m. kadar güneyinden geçen asfalt yola kadar genişlemiştir. Şimdiki köyün hemen kuzeybatısındaki yamaçta, zelzeleden ve yola doğru olan gelişmeden sonra terk edilen eski köyün kalıntıları bulunur.

Kağılcık Köyü ve çevresi az araştırılmıştır. M. Collignon. L. Duchesne ile birlikte Pisidya'nm kuzey ve batı kısmında. Bozçay (Lysis) Vadisi'nin her iki tarafında yaptığı araştırmalar sırasında 1878 yılında Kağılcık'a da uğramıştır. Yine Kağılcık 1884 yılında W. M. Ramsay'ın Küçük Asya incelemelerinden birine katılan A. H. Smith tarafından ziyaret edilmiştir. Smith'in buradaki araştırmalarına, bu sırada Karamanlı'da çalışan J. R. S. Sterrett de katılmıştır. Aradan geçen uzun yıllardan sonra, J. Mellaart. Göller Bölgesi araştırmaları sırasında Kağılcık Höyüğü bularak incelemiştir.

1974 ve 1981 yıllarında burada kapsamlı araştırmalar yapan M. Özsait, Kağılcık Höyüğün önemli ölçüde tahrip edildiğini ve höyTük yüzeyinde Hacılar V-II tabakaları buluntularıyla çağdaş, kırmızı astarlı monokrom İlk Kalkolitik Çağ keramikleri bulunduğunu ve bunların aynı zamanda bölgede Düden, Gölde, Kuruçay gibi höyüklerdeki çağdaş buluntuların özelliklerini yansıttığını vurgulamıştır. Bunların yanı sıra, yüzeydeki keramiklerin çokluğundan hareketle, burada İTÇ'da da yoğun olarak yerleşildiğine işaret etmiştir.

Kibyratis bölgesinde araştırmalara başlayan A. S. Hail 1985 yılında Kağılcık:ı ela ziyaret etmiştir. 1986 yılında A, S. Hall'in ölümünden on iki yıl sonra N. R Milner, bizzat bölgeye gelmeden. Hall'in araştırma sonuçlarını veren notlarını yayınlamıştır. A. S. Hail, M. Özsait gibi. köyün alt kısmında yer alan höyüğün büyük kısmının tahrip olduğunu, keramik topladığını, çevrede ve köy mezarlığında Roma Çağı'na ait pek çok mimari elemanın bulunduğuna işaret eder.

Kağılcık'taki 2004 yılı araştırmalarımızda höyüğün daha da tahrip edildiği görülmüştür. Yüzeye çıkan İTÇ keramikleri yanı sıra Orta Demir Çağı ve Roma Çağı yerleşmelerine ait keramikler de bulunmuştur.

Aynı şekilde, köyün çevresi de sistematik olarak araştırılmış, Kalecikaltı ve Pazar Tepesi olmak üzere iki yerleşme tespit edilmiştir. Kağılcık'm 600 m. kuzeydoğusunda, 1394 m. yüksekliğindeki Kaleler Tepesi'nin 350 m. güneydoğusunda, terkedilmiş eski köy yıkıntılarının 250 m. kuzeydoğusunda, Kalecikaltı Mevkii'nde, yüzeyde Geç Demir Çağı yerleşmesine tanıklık eden keramikler görülmüştür. Daha sonra köyün orta kesiminde 1234 m. yüksekliğindeki Pazar Tepesi (Dibek Taşı ya da Keşkeklik Tepe) araştırılmıştır. Tepenin doğu etek ve yükseltilerinden itibaren doruk noktasında İlk Tunç Çağı, Hellenistik ve Roma Çağı yerleşmelerine ait keramikler bulunmuştur. Tepe yüzeyinde, üst kesimden kuzeybatı eteklerine doğru Hellenistik ve Roma Çağı keramiklerinin daha yaygın olduğu izlenmiştir.

A. S. Hail, Kağılcık araştırmalarını şöyle açıklar: "Köyün üst yükseltileri üzerinde, kayaya oyulmuş derin bir havuz, solunda kare bir kaide ile, cephede yontulmuş olan bir kartalın pençeleri kalmış. Bunun yakınında küçük bir havuz; aşağısında kayaya oyulmuş mezarlar bulunur. Bu belki de bir Zeus Açık Hava kutsal alanı idi". Burada kısa bir açıklama yapılmıştır. Daha fazla kalıntı bulunarak çalışmalar bu yönde geliştirildi. A S. Hail burada bir Zeus Kutsal Alanı olabileceği görüşündedir. Konuyla ilgili ele geçen bir yazıt yoktur, kartal önemli bir öğe olmakla birlikte, yalnızca ona dayanarak da bunu kanıtlamak yeterli değildir. Pazar Tepesi'nin kuzeybatı eteğinde, yerli halkın Dibektaşı ya da Keşkeklik dediği kayalıkta bulunan bu kutsal alanda elde edilen kanıtların ışığı altında konuya aydınlık kazandırılmaya çalışılmıştır.


*Prof. Dr. Mehmet Özsait, İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Eskiçağ Tarihi Anabilim Dalı 34459 Vezneciler - İstanbul.
**Ass. Prof. Dr. Guy Labarre, Universite Lyon 2 - France.
***Archeologue Nesrin Özasait, Bayar Caddesi, Nr. 7/24 Erenköy - İstanbul.

Özet Listesi