Ana Sayfa Sayılar Yayın İlkeleri Sipariş Formu Linkler İletişim English
Detaylı Arama  
Akdeniz Medeniyetleri Ara?t?rma Enstits
Akmed etkinlikleri ve duyuruları hakkında bilgi almak isterseniz listemize üye olunuz.
E-Mail:
İsim:
Soyisim:
 
 
 
 

Ö Z E T

2002 Yılı Demre-Myra Aziz Nikolaos Kilisesi Kazısı ve Duvar Resimlerini Koruma-Onarım ve Belgeleme Çalışmaları
Semiha Yıldız ÖTÜKEN*

Demre-Myra Aziz Nikolaos Kilisesi'ndeki çalışmalar 2002'de kilisenin kuzeydoğu ek yapısı içinde, piskoposluk ikametgâhının (B yapısı) içi ve dışında; ayrıca kilisenin kuzey ek yapısındaki K5 - K6 bölümlerinin içi ve dışında sürdürülmüştür.

Kuzey ekin C2 yapısındaki sondajlar, bu mekânın Aziz Nikolaos'un orijinal gömü yeri olduğunu göstermiştir. Bu mekândan alınan yağlı toprak örneği ve myr (mersin otu) yapraklarının analizleri mekânın işlevi ile ilgili ulaştığımız sonucu desteklemiştir. Myra'daki mezar yüzyıllar boyunca hacılar tarafından ziyaret edilmiştir; tarihçi Skylitzes İmparator IV. Mikhael'in kardeşi Ioannes Orphanotrophos'un, şifa bulduktan sonra kiliseye adak niteliğinde myr yağı sunduğunu aktarmaktadır. Demre kazılarında bulunan 33 unguentarium da hacıların ülkelerine götürdükleri kutsal yağın saklama kaplarıdır.

2002 yılında kilisenin kuzey ek yapısının K5, K6 bölümlerinin kuzeybatısında kuzey-güney yönünde 2.40x1.25 m. boyutlarında dikdörtgen planlı, 0.40/50 m derinliğinde bir havuz ortaya çıkarılmıştır. Havuza güneyden bitişen 1.25 m.'lik taş döşeli kuruluşun ortasında yüzeyi horasan harcıyla sıvalı 0.70 m. derinliğinde küçük örme küp ve içinde in situ vaziyette iki kulplu bir testi bulunmuştur. Havuz ve küp arasında künk sistemiyle kurulan bağlantı havuzda organik bir maddenin işlemden geçirilerek sıvının küpteki testiye iletildiğini göstermektedir. Bu havuzun boyutları üzüm veya zeytin işlemek için elverişli değildir. Ayrıca bu kuruluş kutsal yağın kutsandığı şapel (Myrophylion) ve kutsal yağın muhafaza edildiği (Myrophylakion) yapılarının yaklaşık 1 m. kuzeyindedir. Tüm veriler kuruluşun myr yağı imalatında kullanıldığına işaret eder.

Myra'daki çalışmalarda ortaya çıkarılan mimari plastik öğeler arasında sayıları 148'e ulaşan delikli levhalar önemli yer tutar. Levhaların benzerlerine 5. yüzyıl -6.yüzyılda Aperlai, Melanippe, Andriake, Sura, Limyra ve Ksanthos gibi yerleşmelerde rastlanması bölgede aynı taş ustalarının çalıştıklarını belgeler.

2002'de Geç Roma-Erken Hıristiyan dönemine ait seramik grupları arasında kandiller, kırmızı astarlı ve boyalı seramikler ile Bizans dönemine tarihlenen sırlı ve sırsız seramikler önemli yer tutar. Kandillerin büyük bölümü Miltner tarafından "Anadolu tipi" adıyla tanımlanan, başta Efes olmak üzere Anadolu ve Yunanistan'daki bazı merkezlerde ortaya çıkarılan ancak üretim yeri bilinmeyen örneklerdir.

Sayısal yoğunluğu ile dikkati çeken camlar arasında kandil ve pencere camlarına ait örneklerin yanı sıra şişe, kâse, bardak, bilezikler tespit edilmiştir. Demre buluntuları içinde yeni bir grup katlı gövdeler ve süsleme tekniklerindeki çeşitliliği gösteren gövde ve ağız parçaları yoğundur.

2002 kazısında ortaya çıkarılan sikkelerin üçü tarihlendirilmiştir. Bunlardan ikisi 10.-11. yüzyılda basılmış Bizans Anonim Sikkeleri olarak tanımlanır; birincisi Anonim A2 tipi II. Basileos-VIII. Konstantin (976-1030/35), ikincisi Anonim C tipi IV. Mikhael (1034-1041) grubuna aittir. Üçüncüsü  ise I. Aleksios Komnenos'a (1081-1118) ait Selanik'te basılan bir sikkedir.


*Prof. Dr. Semiha Yıldız ÖTÜKEN, Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi Bölümü Bşk. Ankara.

Özet Listesi